موم عسل چه خاصیتی دارد؟

موم عسل

موم عسل چیست؟ موم ماده‌ای است که زنبورهای کارگر، توسط سه جفت از غده‌های زیرشکمی خود در سنین بین ۱۳ تا ۱۸ روزگی ترشح یا تولید می‌کنند؛ ترشح موم از غدد مومی به علت تغذیه از کربوهیدرات‌ها (مواد قندی) و هضم و جذب آن‌هاست. موم عسل در ابتدا بعد از ترشح به صورت مایع بوده، اما در محفظه‌های اطراف غدد مومی در مجاورت هوا سرد شده و به صورت پولک در می‌آید؛ بعد از آن‌که موم به صورت پولک در آمده توسط پاهای عقبی زنبور به دهان منتقل شده که با اضافه کردن مقداری بزاق دهن و با کمک پاهای جلویی به آن فرم داده و برای ساخت خانه و سلول به سطح شان چسبانده می‌شود.

طرز تهیه موم خالص

موم عسل 3

موم زنبور عسل خالص دارای عطر و طعم ویژه‌­ای است که همانند طعم عسل می‌­باشد. اما موم‌­های ناخالص این خصوصیت را ندارند. با استفاده از مخلوط آب و الکل می­‌توان موم و پارافین را از هم تفکیک نمود، چون موم و پارافین از آب سبک­تر هستند در صورتی که از الکل سنگین­‌تر می­‌باشند.

با تهیه کردن یک ظرف شیشه‌­ای دهان­‌گشاد و ریختن آب تا ۳/۱ ظرف آزمایش زیر را انجام دهید.

تکه‌­ای موم که هوایش را خارج کرده‌­ایم و به حالت فشرده درآمده است؛ داخل ظرف بیندازید. موم بر روی سطح آب شناور می­‌ماند. اکنون کمی الکل به آب داخل ظرف افزوده و مخلوط را هم بزنید وقتی که موم به داخل آب فرو رفت محلول ما برای راست‌­آزمایی موم آماده است. اکنون می­‌توان هر نوع، موم را داخل آب انداخت؛ چنانچه موم خالص باشد در این محلول ته‌نشین می‌­شود و اگر ناخالص بود بر روی سطح آب باقی می‌­ماند. با انجام این آزمایش می­‌توان موم طبیعی و تقلبی را از هم تشخیص داد.

خواص فیزیکی موم عسل طبیعی

موم زنبور عسل ماده‌­ای بی‌­اثر است که در دمای ۳۲ درجه  سانتی‌­گراد از قابلیت شکل­‌پذیری بالایی برخوردار است. موم نقطه ذوب متغییر از ۶۰ تا ۶۸ درجه سانتی­‌گراد دارد. همچنین چگالی نسبی آن ۹۵/۰ تا ۹۷/۰ در دمای ۲۰ درجه سانتی­‌گرارد و ضریب انکساری آن  ۴۴۲۰/۱  تا ۴۴۵۰/۱ در دمای ۷۵ درجه سانتی‌­گراد است. موم طبیعی دارای ساختاری متبلور و همگن می‌باشد و در برش(شکستگی یا گسستگی) حالت دانه‌­ای دارد. موم طبیعی مانند عسل، طعم خوشایندی دارد و با دادن حرارت به موم، این خاصیت بیشتر می­‌شود. موم‌­هایی که از مواد خام با کیفیت تولید شده‌­اند عموما فاقد بو و کمی نیز ناخوشایند هستند. معمولا موم خالص زنبور عسل دارای ۲۴۸ ترکیب متفاوت است که ۱۱۱ ترکیب از آن‌ها تا به­‌ امروز به صورت علمی شناخته شده‌­اند که تولید عطر موم حداقل بوسیله ۵۰ تا از آن‌ها انجام می‌­شود. همچنین ترکیبات موم تولیدی زنبور عسل معمولی و زنبور عسل کوچک با یکدیگر  فرق می‌­کند.

خواص درمانی موم عسل

از خواص درمانی موم زنبور عسل می­‌توان خاصیت ترمیمی، جذبی، ضد حساسیت، ضد درد و خاصیت ضد التهابی را نام برد. برای مفاصل آسیب دیده می‌­توان از موم به شکل گرم کننده موضعی، روزانه به مدت ۲ الی ۳ هفته، مورد استفاده قرار داد. موم عسل در طب سنتی به نسبت ۱۰ تا ۲۰ درصد ترکیب و استفاده می‌­شود. این پمادها به دلیل داشتن ویتامین A و انعطا‌‌ف­‌پذیری بالا برای بخش‌­های آسیب دیده پوستی مفید و اثرات مطلوبی دارند. موم هنگامی فعال می­‌شود که دمای آن با گرمای بدن افزایش پیدا کند. بعلاوه به دلیل وجود وجوه مشترک بین موم و چربی­‌ها، کاربرد آن در بیماری­‌ها بی‌­خطر است.

آیا موم عسل خوردنی است

عسل برای تسکین دستگاه گوارش به‌خصوص معده بسیار مفید می‌باشد اما همان‌طور که قبلا در مطلب مربوط به بره موم نیز به این موضوع اشاره شده است؛ موم زنبور عسل ماده‌ای خنثی است که دستگاه گوارش انسان و سایر جانداران قادر به تجزیه مولکول‌های آن نیستند؛ و بعد از مصرف آن، جذب نمی‌شوند و به همان شکل از بدن دفع می‌گردد و شاید تنها از این طریق موم عسل برای یبوست و  عمل دفع بهتر روده کمک کننده باشد.

خواص موم عسل در طب سنتی

موم عسل 2

۱. چاک گوشه لب: کمی موم عسل را با مقدار مساوی روغن حیوانی به روش بن‌ماری حرارت دهید تا مخلوطی یکنواخت درست شود؛ سپس کمی سفیداب به آن بیفزایید و مخلوط را هم بزنید.کمی از مخلوط را به شکل موضعی، روزانه ۳ بار به محل درد بمالید.

۲. درمان نقرس: کمی از موم زنبور عسل را با صمغ کاج در یک ظرف به شکل بن‌ماری گرم نموده و مقداری عسل به آن اضافه می­‌کنیم. اکنون این مخلوط را بر روی پارچه کتانی مالیده و بر انگشت شست پا می­‌بندیم. این پماد به تسکین درد و کاهش ورم مفصل انگشت کمک می‌­کند.

٣. درمان زگیل­‌های پوستی:  برای از بین بردن زگیل­‌ها مقداری عسل را با موم به روش بن ماری در ظرفی گرم کرده و مخلوط را بر روی برگ چغندر یا گشنیز مالیده و روی موضع قرار می­‌دهیم. سپس باید روی آن­ محکم بسته شود. می‌­توان در صورت نیاز، این کار را دوباره انجام داد.

۴. تسکین دردهای رماتیسمی: کمی موم زنبور عسل را به نسبت­‌های برابر با روغن سیاه دانه و روغن زیتون مخلوط نموده و روی محل درد می­مالیم و برای گرم شدن، روی موضع را با پارچه می‌­بندیم تا بهبودی دردهای رماتیسمی بدست بیاید.

طریقه­‌ی ذوب کردن موم

موم عسل

مومی که از درپوش‌­های مومی شان­‌های عسل بدست می­‌آید کمرنگ بوده و دارای کیفیت بالایی است. همچنین این موم را نباید با موم تیره مخلوط کنیم. به­‌منظور ذوب شدن آن، می‌­توان درپوش‌­ها را با کمی آب در ظرفی آلومینیومی، لعابی، فلزی ضد زنگ، گالوانیزه یا قلعی ذوب کرد. برای این کار ظروف مسی یا فلزی بدون روکش مورد استفاده قرار نمی‌­گیرند، چون باعث بیرنگ شدن موم می­‌شوند. موم باید به آرامی سرد شود سپس ناخالصی­‌ها را از کف آن برمی‌­داریم و تا زمان استفاده و یا به فروش رسیدن، آن‌را در انبار نگه داری می­‌کنیم. در صورت زیاد بودن تعداد شان­‌ها، باید آن‌ها را در محفظه‌­ی بخار یا آب داغ قرار دهید و یا این‌که با فروش شان­‌ها به شرکت­‌های زنبورداری و با پرداخت کردن دستمزد، موم تازه عاج­ زده تهیه نمایید.

وسیله‌­ای دستی به‌نام موم ذوب کن خورشیدی وجود دارد که برای ذوب کردن شا‌ن­های کهنه، درپوش‌ها­ و دیگر منابع موم مورد استفاده قرار می‌­گیرد؛ می­‌توان آن را از فروشندگان لوازم زنبورداری تهیه کرد و یا این‌که، خودمان آن را درست کنیم. این وسیله متشکل از یک جعبه چوبی است که دارای یک صفحه­‌ی شیبدار از جنس فلز و یک سرپوش شیشه­‌ای است با حرارت حاصل شده از تابش نور مستقیم خورشید به سرپوش شیشه­‌ای، موم‌­های زیر آن صفحه ذوب می­‌شوند و به این شکل، موم‌­های خالص در ظرفی جداگانه که در زیر صفحه‌­ی فلزی تعببیه شده جمع آوری می­‌شوند.

نحوه جدا سازی موم از عسل به روش خانگی 

در ابتدا عسل را با استفاده از یک چاقوی تیز از کادر چوبی آن جدا کرده و داخل یک آبکش بریزید. بعد از آن آبکش را درون یک ظرف بزرگتر به صورتی که شهد عسل از سوراخ‌های آبکش به ظرف بزرگتر ریخته شود قرار دهید. بهتر است این ظرف را کنار بخاری یا پشت پنجره آفتاب‌گیر و یا در جای که گرم باشد قرار دهید. بعد از چند ساعت مشاهده خواهید کرد که شهد عسل به طور کامل از موم جدا شده است.

برخی محصولات تهیه شده از موم

موم عسل 4

خواص موم عسل برای پوست صورت

معمولا موم عسل به رنگ سفید می‌­باشد و از آن در تولید بسیاری از لوازم آرایشی و بهداشتی استفاده می­‌شود؛ ازجمله موارد استفاده آن، می­‌توان به تهیه کرم­‌ها، رژ لب، رژ گونه،مداد ابرو، لوسیون­‌ها و ماسک‌­های صورت اشاره کرد. موم عسل به آسانی قابلیت جذب توسط پوست را دارد و به پوست حالت نرم­‌کنندگی و سفیدکنندگی را می‌­دهد.  از موم می­‌توان لوازم آرایشی طبیعی و سالم درست کرد.

انجام این کار بسیار آسان و مواد مورد استفاده آن به راحتی قابل تهیه می­‌باشد. موم آن از کندو گرفته می‌­شود؛ همین‌طور روغن آن،بهتر است روغن زیتون باشد؛ که به راحتی می‌توان آن را از سوپر مارکت‌ها تهیه کرد. روغن‌­های ضروری (اسانس) نیز  از فروشگاه­‌های معتبر قابل تهیه می‌باشند. روغن­‌های ضروری از گیاهان اروماتیک مانند گیاهان همیشه سبز، نعناع، علف لیمو و غیره که محصولات طبیعی هستند بدست می­‌آیند. این روغن­‌ها قابل تهیه از فروشگاه‌­های مواد غذایی هستند. طرز تهیه برخی از محصولات بهداشتی و آرایشی که می­‌توان با موم درست کرد به شرح زیر می‌­باشد:

کرم ضد چین و چروک

موم عسل

مواد لازم:

موم عسل: ۵۰ گرم

عسل: ۵۰ گرم

آب پیاز: ۵۰ گرم

عصاره الوئه ­ورا: ۵۰ گرم

طرز تهیه: نخست موم را در یک ظرف چینی بریزید و برای ذوب شدن موم، ظرف را داخل آب جوشی که بر روی حرارت است قرار دهید (روش بن ماری). سپس سایر مواد را به آن افزوده و تا زمان خنک شدن، با یک قاشق چوبی ترکیب را مرتب هم بزنید. برای استفاده ابتدا پوست صورت را با آب ولرم شسته، سپس به مقدار کافی از کرم را با دستمال کاغذی بر روی پوست مالیده و سرانجام بعد از گذشت ۱۵ دقیقه به صورت پودر بزنید.

دستور تهیه فوق برای کرم برای­ پوست­­‌های چرب، کرم تقویتی نیز با تفاوت در مقدار مواد مورد استفاده قابل اجراست.

مواد لازم برای کرم برای پوست‌های چرب

موم عسل: ۱۰ گرم

آب: ۱۵ سی سی

آمونیاک: ۱۰ گرم

مواد لازم برای کرم تقویتی

موم عسل: ۱۰ گرم

روغن هل: ۸۰ گرم

گلیسیرین: ۱۵ گرم

تقویت کننده لب

مواد لازم:

موم عسل: یک بخش

عرق نعناع: چند قطره

روغن مایع: (بادام، زیتون و …) ۴ بخش

طرز تهیه: موم و روغن را در ظرفی ریخته و با  دادن حرارت ملایم و غیر مستقیم آن‌­ها را ذوب کرده و تا وقتی که موم به صورت کامل ذوب شود، باید مخلوط را با هم­زن سیمی بهم زد.

حال ظرف را از روی حرارت برداشته و چند قطره عرق دلخواه مانند عرق نعنا به آن­‌ها افزوده و مخلوط را تا وقتی که سرد و سفت شود مرتب هم می‌­زنیم؛ اما پیش از سرد شدن کامل، آن­‌را در ظرفی مناسب می­‌ریزیم تا کاملا خنک شود.

واکس موم

مواد لازم:

موم عسل: ۱۱۵ گرم

تربانتین بی‌بو: ۲ فنجان

تکه‌­های کوچک موم carnauba: دو و نیم قاشق سوپ­‌خوری

طرز تهیه: موم‌­ها را در ظرفی دوجداره ذوب کرده، آن‌گاه موم مذاب را به تربانتین اضافه نموده و خوب تکان می­‌دهیم. این مخلوط را داخل ظرفی مانند ظرف واکس می­‌ریزیم و بعد از خنک شدن درب آن­‌را سفت می‌­بندیم.

با استفاده از واکس موم، می‌­توان مبلمان منزل را براق کرد. بوسیله‌­ی پارچه‌­ای تمیز واکس را به شکل دورانی بر روی قسمت­‌های چوبی مبل می­‌مالیم و پارچه را در صورت کثیف شدن تعویض می‌­نماییم. بعد از خشک شدن واکس، آن­‌را با یک پارچه تمیز براق می­‌کنیم. درصورت نیاز به واکس زدن مجدد، می‌­توان این کار را ۲ روز بعد انجام داد.

۴ نوع شمع ساخته شده از موم عسل

موم عسل 1

شمع‌های مومی

شمع‌هایی که از موم درست شده‌­اند بسیار مرغوب و پسندیده هستند و خواص پارافین، مانند چکه کردن، بریده شدن و دودزایی را ندارند. ولی نمی­‌توانند مدت زمان زیادی بسوزند.

از موم می­‌توان ۳ نوع شمع ساخت که شامل شمع­‌های غلتکی، قالبی و شناور می­‌باشند. باید توجه داشت که قیمت این موم­‌ها بسیار بالا بوده و گران قیمت می­‌باشند و تا زمان یادگیری ساخت ان، باید با قیمت بالا از فروشگاه­‌های کادویی تهیه کرد.

شمع‌های غلتکی

ساخت این نوع شمع­‌ها بسیار ساده و آسان است و نیازمند ابزارهای خاصی نیستند. برای این کار به ورقه‌­های نازک مومی احتیاج داریم که قابل تهیه از مغازه‌­های شمع سازی می­‌باشند. ورقه‌­های مومی از تنوع رنگی بسیار برخوردارند و با الگوی شان عسلی (پایه شان) برجسته شده‌­اند. به علت محکم بودن، این نوع از موم جزء بهترین‌­­ها می‌­باشد. روش ساخت شمع غلتکلی به این شکل می‌­باشد که فتیله را در لبه موم قرار داده و آن‌­را می­‌پیچیم. اکنون این شمع آماده روشن شدن است. می­‌توان این شمع‌­ها را با وسایل تزیینی مانند روبان تزیین کرده و به‌عنوان هدیه به اطرافیان تقدیم نمود.

شمع‌­های شناور

شمع­‌های شناور بسیار زیبا هستند؛ اما در عین حال درست کردن آن‌ها کمی زمان‌بر است. برای ساخت آن، موم را داخل یک ظرف ریخته و ظرف را در داخل آب جوش قرار می­‌دهیم تا موم ذوب شود. به انت‌های فتیله گلوله‌ای سربی بسته (باید به شکل عمود آویزان باشد) و آن­‌را درون موم ذوب شده فرو کرده و سپس بیرون می­‌آوریم و تا خنک شدن آن منتظر می‌­مانیم. این کار را مجددا تکرار نموده و تا زمانی که موم ضخیم­تر شود این اعمال را تکرار می­‌کنیم. در صورت تمایل عطر و رنگ نیزبه آن می­‎افزاییم. در فروشگاه­های شمع‌سازی کلیه لوازم مورد نیاز این کار موجود می‌­باشد.

شمع‌های قالبی

این شمع‌­ها به آسانی ساخته می‌­شوند. در فروشگاه­‌های شمع‌سازی انواع قالب­‌های پلاستیکی و لاستیکی در شکل و فرم­‌های مختلف وجود دارند که مناسب این کار هستند. ابتدا فتیله تعبیه شده و موم مذاب داخل قالب ریخته می­‌شود. همچنین می‌­توان عطر و رنگ نیز به آن افزود. در نهایت بعد از خنک شدن، شمع را از قالب جدا می‌­کنیم.

منابع تولید موم در زنبورداری

موم عسل

انواع منابعی که زنبورداران از آن برای تولید موم استفاده می­‌کنند عبارتند از: درپوش‌­های مومی شان­ه‌ای عسل؛ شان­ه‌ای اسیب­دیده و سیاه شده ؛ موم­‌های هرز­ بافی شده که در فضاهای خالی کندو در اوج موم­ بافی بافته شده‌­اند. بعد از استخراج عسل، پولک­‌های مومی جمع‌­آوری شده از شان، بخش بزرگی از موم آن سال را دربرمی­‌گیرد. مقدار تقریبی موم قابل برداشت از درپوش‌­های مومی شان­‌ها، در ازای هر ۱۰۰ کیلوگرم عسل، ۱تا ۱.۵ کیلو موم است. که با اضافه شدن شان­‌های خراب و تراشه­‌های مومی کندو، سالانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم موم از یک کندو بدست می‌­آید.

موارد استفاده موم در کندو

به غیر از ساختن شان یا موم بافی، موارد دیگر استفاده از موم، در سرپوش سازی سلول‌های شان می‌باشد به گونه‌­ای که زنبور با ساختن لایه‌­ی نازکی از موم ­(پولک) درب سلو‌‌ل‌های عسل را پوشش می‌دهد و با استفاده از مخلوط موم و گرده سر سلول­‌های نوزادان را در مرحله شفیرگی می‌­پوشاند. به شکلی که هوا و اکسیژن لازم برای پرورش لاروها از آن عبور کند. اما هوا نمی­‌تواند از سرپوش‌­های شان عسل که، فقط از موم درست شده‌­اند عبور کند و این سرپوش‍‌­ها قابل نفوذ نیستند.

4/5 (1 Review)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با هانیلی برای خرید عسل طبیعی 09027817171 رد کردن